α-ئاربۇتىنۋە β-ئاربۇتىن ئىككى خىل زىچ مۇناسىۋەتلىك خىمىيىلىك بىرىكمە بولۇپ، تېرىنى پارقىراقلاشتۇرۇش ۋە پارقىراقلاشتۇرۇش ئۈنۈمى ئۈچۈن تېرە ئاسراش مەھسۇلاتلىرىدا كۆپ ئىشلىتىلىدۇ. ئۇلارنىڭ ئاساسىي قۇرۇلمىسى ۋە تەسىر مېخانىزمى ئوخشاش بولسىمۇ، ئۇلارنىڭ ئۈنۈمى ۋە يۈز بېرىشى مۇمكىن بولغان يان تەسىرلىرىگە تەسىر كۆرسىتىدىغان ئىنچىكە پەرقلەر بار.
قۇرۇلما جەھەتتىن قارىغاندا، α-ئاربۇتىن ۋە β-ئاربۇتىننىڭ ھەر ئىككىسى گىدروكىنوننىڭ گلىكوزىدى بولۇپ، بۇ ئۇلارنىڭ گىدروكىنون مولېكۇلاسىغا چاپلانغان گلۇكوزا مولېكۇلاسى بارلىقىنى بىلدۈرىدۇ. بۇ قۇرۇلما ئوخشاشلىقى ھەر ئىككى بىرىكمىنىڭ مېلانىن ئىشلەپچىقىرىشقا قاتنىشىدىغان تىروزىنازا ئېنزىمىنى توسۇشىغا يول قويىدۇ. تىروزىنازانى توسۇش ئارقىلىق، بۇ بىرىكمىلەر مېلانىن ئىشلەپچىقىرىشنى ئازايتىشقا ياردەم بېرىپ، تېرىنىڭ رەڭگىنى تېخىمۇ يېنىك ۋە تەكشى قىلىدۇ.
α-ئاربۇتىن بىلەن β-ئاربۇتىننىڭ ئاساسلىق پەرقى گلۇكوزا ۋە گىدروكىنون بۆلەكلىرى ئوتتۇرىسىدىكى گلۇكوزىد باغلىنىشىنىڭ ئورنىدا:
α-ئاربۇتىن: α-ئاربۇتىندا، گلىكوزىد باغلىنىشى گىدروكىنون ھالقىسىنىڭ ئالفا ئورنىدا باغلىنىدۇ. بۇ ئورۇنلىشىش α-ئاربۇتىننىڭ مۇقىملىقى ۋە ئېرىشچانلىقىنى ئاشۇرۇپ، ئۇنى تېرىگە تېخىمۇ ئۈنۈملۈك قىلىدۇ دەپ قارىلىدۇ. گلىكوزىد باغلىنىشى يەنە گىدروكىنوننىڭ ئوكسىدلىنىش ئېھتىماللىقىنى تۆۋەنلىتىدۇ، بۇ تېرىنى يورۇتۇش ئۈنۈمىگە قارشى تۇرىدىغان قاراڭغۇ بىرىكمىلەرنىڭ شەكىللىنىشىگە سەۋەب بولىدۇ.
β-ئاربۇتىن: β-ئاربۇتىندا، گلىكوزىد باغلىنىشى گىدروكىنون ھالقىسىنىڭ بېتا ئورنىدا باغلىنىدۇ. β-ئاربۇتىن تىروزىنازانى چەكلەشتە ئۈنۈملۈك بولسىمۇ، ئۇ α-ئاربۇتىنغا قارىغاندا مۇقىم ئەمەس ۋە ئوكسىدلىنىشقا مايىل بولۇشى مۇمكىن. بۇ ئوكسىدلىنىش تېرىنى ئاقارتىش ئۈچۈن ئانچە پايدىلىق بولمىغان قوڭۇر رەڭلىك بىرىكمىلەرنىڭ ھاسىل بولۇشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
α-ئاربۇتىننىڭ مۇقىملىقى ۋە ئېرىشچانلىقى يۇقىرى بولغاچقا، ئۇ تېرە ئاسراش ئۈچۈن تېخىمۇ ئۈنۈملۈك ۋە ئەڭ ياخشى شەكىل دەپ قارىلىدۇ. ئۇنىڭ تېرىنى يورۇتۇش ئۈنۈمىنى ياخشىلايدۇ ھەمدە رەڭگىنىڭ ئۆزگىرىشى ياكى كۆڭۈلدىكىدەك بولمىغان ئەكىس تەسىرلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىش ئېھتىماللىقى تۆۋەن دەپ قارىلىدۇ.
تەركىبىدىكى تېرە ئاسراش مەھسۇلاتلىرىنى ئويلاشقاندائاربۇتىن، α-ئاربۇتىن ياكى β-ئاربۇتىن ئىشلىتىلگەن-ئىشلەتمىگەنلىكىنى بېكىتىش ئۈچۈن تەركىب بەلگىسىنى ئوقۇش مۇھىم. ھەر ئىككى خىل بىرىكمە ئۈنۈملۈك بولسىمۇ، α-ئاربۇتىن ئادەتتە ئۇنىڭ مۇقىملىقى ۋە ئۈنۈمىنىڭ يۇقىرى بولۇشى سەۋەبىدىن ئەڭ ياخشى تاللاش دەپ قارىلىدۇ.
شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ھەر بىر ئادەمنىڭ تېرىسىنىڭ سەزگۈرلۈكى ئوخشىمايدىغانلىقىنى ئەسكەرتىش كېرەك. بەزى كىشىلەر ئاربۇتىن تەركىبىدىكى مەھسۇلاتلارنى ئىشلەتكەندە تېرىسى قىچىشىش ياكى قىزىرىش قاتارلىق يان تەسىرلەرنى باشتىن كەچۈرۈشى مۇمكىن. ھەر قانداق تېرە ئاسراش تەركىبىدىكىگە ئوخشاش، مەھسۇلاتنى تېرىسىنىڭ كەڭ دائىرىسىگە ئىشلىتىشتىن بۇرۇن بىر پارچە سىناق ئېلىپ بېرىش ۋە ئەگەر سىزدە رېئاكسىيە بولۇشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدا ئەندىشە بولسا، تېرە كېسەللىكلىرى دوختۇرى بىلەن مەسلىھەتلىشىش تەۋسىيە قىلىنىدۇ.
خۇلاسە قىلىپ ئېيتقاندا، α-ئاربۇتىن ۋە β-ئاربۇتىننىڭ ھەر ئىككىسى تېرىنى يورۇتۇش ئۈنۈمى ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان گىدروكىنوننىڭ گلىكوزىدى. قانداقلا بولمىسۇن، α-ئاربۇتىننىڭ گلىكوزىد باغلىنىشىنى ئالفا ئورنىدا تۇرغۇزۇشى ئۇنىڭغا تېخىمۇ مۇقىملىق ۋە ئېرىشچانلىق بېرىدۇ، بۇ ئۇنى يۇقىرى پىگمېنتاتسىيەنى ئازايتىش ۋە تېرە رەڭگىنى تېخىمۇ تەكشى قىلىش مەقسىتىدىكى تېرە ئاسراش مەھسۇلاتلىرى ئۈچۈن ئەڭ ياخشى تاللاشقا ئايلاندۇرىدۇ.
ئېلان قىلىنغان ۋاقىت: 2023-يىلى 8-ئاينىڭ 30-كۈنى
